Tulipwood na Londynskim Design Festival 

Gatunek drewna: American tulipwood

Architekt: David Adjaye

Zdjecia: AHEC

**Prosze  obejrzec wideo i zapoznac sie z wiadomosciami prasowymi na stronie Sclera media Ressourcen**

"Spore zainteresowanie wsród publicznosci, znalazl projekt Davida Adjaye, jednego z wiodacych brytyjskich architektów, który postawil American Tulipwood w swietle reflektorów.
Pawilon wykonany z Tulipwood od Adjaye, byl waznym wkladem na Londynskim Design Festiwal w 2008 roku. W czasie trwania tego festiwalu, mozna bylo go obejrzec na londynskim South Bank. Wykonany przez architekta, projekt "Sclera", jest innowacyjny i slusznie zwraca na siebie uwage. Upodobanie Adjaye dla Tulipwood jest odwazne i byc moze, jest poczatekiem nowej ery dla tego nadzwyczaj produktywnego, stalego i wielostronnego drewna."   

Tulipwood jest godnym uwagi gatunkiem i zaslugujacy na uwage, dlatego, ze wystepuje on tylko w Ameryce Pólnocnej i jest tam bardzo szeroko rozprzestrzeniony. W Europie gatunek ten zniknal podczas ostatniego zlodowacenia, co udowodnione zostalo dzieki kopalnianym pylkom. Tulipwood, jako jeden z najbardziej wydajnych producentów nasion sposród wszystkich drzew lisciastych, wystepujacych w strefie umiarkowanej, jest tak samo dlugotrwalym gatunkiem, jak inne drzewa lisciaste, wystepujace w USA. Drzewo to wytwarza rocznie od 741.000 do 1,482 Mio. nasion lub 1,1 miliona do 2,2 milionów nasion na hektar, wedlug Burns i Honkala; 1990. Stad  ciagly wzrost zapasu drzewostanów tego gatunku od roku 1963, tzn. od momentu wprowadzenia regularnego spisu inwentarza drzewostanów lisciastych przez prawa zwiazkowe USA. 

Tulipwood (Liriodendron tulipifera z rodziny MAGNOLIACEAE) otrzymal takze godne uwagi imie.  W Ameryce Pólnocnej znany jest jako Yellow Poplar lub Tulip Poplar. Jego miedzynarodowa nazwa to Tulipwood (po polsku - Tulipanowiec), by uniknac pomylki z gatunkami z rodzaju Populus, takimi jak: Topola Osika i Topola Europejska, które nie sa tak twarde. W USA na Tulipwood przypada 9 % wytworzonej  tarcicy lisciastej, co umieszcza ten gatunek na drugim miejscu, zaraz po debach, pod wzgledem wielkosci otrzymywanej tarcicy lisciastej w tym kraju. Odnoszac sie do pojedynczych gatunków drewna lisciastego, Tulipwood jest czwartym najczesciej spotykanym gatunkiem drewna.    

Drewno to ma bardzo dobre wlasciwosci odosnie trwalosci, wagi, obróbki maszynowej, dyspozycyjnosci dlugiego drewna i bezsekowosci. Kolejna wazna zaleta, jest zdolnosc poddawania sie impregnacji srodkami ochronnymi, pozwalajacymi na zastosowanie tego drewna na zewnatrz. Kiedy okazalo sie, ze David Adjaye poszukuje stosownego materialu na pawilon "Sclera"  na Londynskim Design Festival w 2008 r., interesujaca propzycja byl wlasnie Tulipwood. "Sclera" jest drewnianym pawilonem w ksztalcie elipsy o wymiarach 12 x 18 metrów, który postawiono na niezabudowanej przestrzeni South Park Center Square w poblizu Tamizy. Podczas trwania festiwalu, byl on udostepniony dla publicznosci 24 godziny na dobe.  

I tu okazuje sie kolejna cecha szczególna tego drewna. Wloski i brytyjski przemysl przetwórczy drewna, bedac w duzym stopniu zalezny od importowanego materialu, od dluzszego czasu uzywa Tulipanowca do prac stolarskich przy wystroju wewnetrz i przy produkcji mebli. Ogólnie wydaje sie, ze europejscy architekci sa o wiele mniej obeznani z wszechstronnoscia tego uzytecznego i nadzwyczaj konkurencyjnego gatunku drewna. American Hardwood Eksport Council (AHEC) od wielu lat próbuje to zmienic. Od roku 2000, we wspólpracy z BRE, Centrum Badania i Rozwoju w Zakresie Zastosowania Drewna w Budownictwie, opracowano i zakonczono testy na temat metod ochrony drewna. Aktualnie nawiazano dodatkowa wspólprace ze specjalistami z dziedziny Ochrony Drewna Osmose, w celu przeprowadzenia dalszych badan dla ochrony drewna, by uzyskac  europejskie normy. Zakonczono równiez kilka tymczasowych badan wokól potencjalu serii zabiegów, lacznie z kilkoma nowymi technologiami, by dzieki temu jeszcze bardziej rozwinac zakres zastosowania Tulipwood.   

Osmose stwierdzil: "próby te wyraznie ukazaly, ze Tulipwood latwo poddaje sie nowoczesnym technikom impregnacji i wykazuje dokladna zmywalnosc zastosowanych chemikaliów, po utrwaleniu. Obie procedury sa w tym samym stopniu istotne, poniewaz pokazuja, ze gatunek ten moze byc stosowany w wiekszym rozmiarze w stosunkowo prosty sposób, przy czym jest do nabycia za korzystna cene. Tak zainpregnowany, trwaly produkt koncowy, z jego skutecznoscia i latwoscia zastosowania, moze zostac wszechstronnie uzyty przez planistów i uzytkowników." Osmoza i AHEC beda, po tych pierwszych zachecajacych wynikach, kontynuowac wspólne wysilki w programie rozwoju produktu. Program ten zmierzal bedzie do rozwoju procesów, które polepsza wartosci Tulipwood i zaoferuja bodziec dla dalszych zastosowan na szerszym rynku. David Adjaye odegral w tym zwiazku wazna role, czego dowodem jest jego pawilon.  

Oznajmil on, ze zachwycila go osobliwosc jasnych kolorów Tulipwood, co odnosi sie równiez do elastycznosci i atrakcyjnego rysunku drewna. Byl on bardzo zachwycony faktem, ze gatunek ten jest wystarczajaco dyspozycyjny i po tym co uslyszal, iz Tulipwood uzywany byl w przeszlosci glównie do rozbudowy wnetrz i produkcji mebli, zdecydowal sie uzyc go, jako eksperyment dla swojego projektu „pod golym niebem“. Dla niezawodnej ochrony przed warunkami atmosferycznymi, w celu zabezpieczenia drewna, wszystkie elementy konstrukcyjne wykonane z Tulipwood, zostaly pokryte podkladem Primer – „Remmers GN“, a nastepnie mniejsze elementy zanurzono w zbiorniku z preparatem do gruntowania Primer Öl firmy Osmose. Dluzsze elementy pomalowano recznie.
W roku 2001 firmie AHEC przy BRE zlecono przeprowadzenie badan wytrzymalosci Tulipwood.

Wyniki badania wykazaly, ze jego charakterystyczne parametry trwalosci i sztywnosci porównywalne sa z debem i wykazuja godny uwagi stosunek trwalosci do ciezaru. Wedlug BRE, prócz parametru gestosci, zostaly spelnione wszystkie warunki dla klasy trwalosci D40.  

Wnioski koncowe  

1.     zostalo udowodnione, ze American Tulipwood spelnia warunki dla charakterystycznych parametrów trwalosci i sztywnosci klasy trwalosci D40. Jednakze parametry gestosci sa znacznie nizsze od wymagan dla pelnej zgodnosci z ta klasa trwalosci.
2.     Klasyfikacja ta oparta jest na normie EN 408, tescie wg normy BS5756, dla wizualnego sortowania (TH1) i dla oceny EN348.
Tulipwood jednoznacznie wykazuje doskonale parametry trwalosci i sztywnosci, w stosunku do jego ciezaru. To umozliwia przydatnosc drewna do konstrukcji budownictwa drewnianego, gdzie ciezar wlasny konstrukcji jest decydujacy.
3.     Drewno to, ze wzgledu na niskie parametry gestosci, nie spelnia klasy trwalosci wg wspólczesnej normy EN 338 i w zwiazku z powyzszym nie spelnia tez normy EN 1912. Dalatego tez inzynierowie, którzy chcieliby konstruowac budynki drewniane z Tulipwood, powinni zapoznac sie z kompletnym sprawozdaniem z badan, zawartym w opublikowanej przez AHEC broszurze "Pomiar i konstrukcje budynków drewnianych z amerykanskiego drewna lisciastego". (BRE 2001)

David Venables, europejski dyrektor z AHEC, wypowiedzial sie na ten temat nastepujaco: "Biorac pod uwage gestosc Tulipwood, inzynierowie firmy producenta pawilonu, Hess-Wohnwerk w Niemczech, byli bardzo zaskoczeni tym drewnem." Tulipwood ma przecietna gestosc na poziomie 449 kg/m³, przy 6 procentowej wilgotnosci drewna, przy czym  wartosc ta moze zmieniac sie w zaleznosci od pochodzenia i proporcji gleby. Po dostarczeniu do Wielkiej Brytanii , z doswiadczenia wiadomo, iz Tulipwood przyjmie wyzsza wilgotnosc z otoczenia, wówczas wilgotnosc drewna moze osiagnac prawie 10%. Dla porównania do tej, stosunkowo niewielkiej gestosci, gestosc debu wynosi od 670 do 770 kg/m³ i dlatego Tulipwood wykazuje doskonaly stosunek trwalosci do ciezaru.

Podczas, gdy dlugosc drewna w tym niepowtarzalnym projekcie stanowila istotny problem, po czesci z powodu ograniczonego czasu zanurzania drewna w zakladzie produkcji, to wlasnie dostepnosc drewna w znacznych dlugosciach, jest jedna z glównych zalet Tulipwood. Drzewo to jest jednym z najsmuklejszych drzew lisciastych, rosnacych w strefie umiarkowanej. W lesie drzewa te rosna prosto, smukle i wolne od bocznych galezi, az do znacznej wysokosci. Na najzyzniejszych siedliskach osiagaja one az do 60 m wysokosci i srednice na wysokosci piersnicy, az do 2,40 m, a czasami równiez do 3,70 m. Przecietna wysokosc przy dojrzalosci rebnej, wynosi jednak od 30 do 45 m. Wzrost przy przyroscie rocznym od 12 m³ do 27m³ na rok, jest bardzo znaczny i konczy sie po okolo 70 latach. (Zwykle drzewo umiera po okolo 200 latach). Daje to dluga, pozbawiona galezi, bezseczna tarcice z szerokimi deskami, co bylo szczególnie wazne dla pawilonu Davida Adjaye. Wspólczynnik ciezaru 910, odegral wazna role przy zawieszeniu „wiszacych desek w przestrzennej konstrukcji wnetrza".

Dalsze wiadomosci na stronie Sclera zasoby medialne.