Centrum zwiedzajacych zabytkowej Salinen von Añana

Dlaczego American Ash byl najlepszym wyborem dla nowego Centrum zwiedzajacych zabytkowej Salinen von Añana.  

Gatunek drewna: American ash

Architekt: Biura architektury Londa-Ochandiano

Zdjecia: AHEC

Dla zespolu architektów hiszpanskich biur Landa-Ochandiano to wlasnie American Ash byl naturalnym gatunkiem wykorzystanym w budowli, stojacej jako swiadectwo jednej z najstarszych galezi przemyslu Hiszpanii, w produkcji soli. W pazdzierniku 2008 roku nastapilo otwarcie Centrum Zwiedzajacych Añana w Valle Salado, w prowincji Álava. Laczy one w sobie stare i nowe elementy, estetyczna atrakcyjnosc i elastycznosc American Ash, co potwierdza, iz wybór tego gatunku byl doskonalym wyborem.  

Mikel Landa, jeden z odpowiedzialnych za ten projekt architektów wyjasnia: „ta jasna barwa i charakterystyczny rysunek American Ash przedstawia piekny efekt wizualny“. Ponadto mozna drewno to latwo ciac w waskie paski, które sa elastyczne, latwo poddaja sie gieciu i dopasowuja sie do wypuklej formy dachu. Do pewnego stopnia budowla ta przypomina otwarty w kierunku dolnej czesci kadlub statku i do takiej formy drewno to najbardziej sie nadaje.    

Historia i odbudowa Salinen von Anana

Salinen to kopalnie soli wewnatrz kraju, które nazwe swa zawdzieczaja zjawisku geologicznemu zwanemu Diapir lub wysadu soli. Przyjmuje sie, iz wydobycie soli z tych kopaln rozpoczeto w 822 roku, a moze nawet wczesniej i trwalo do konca 20 wieku. W sredniowieczu wydobyta sól z Anana byla sprzedawana we wszystkich regionach Pólwyspu Iberyjskiego. Z powodu róznorodnych klopotów podczas ostatnich lat XX wielu, w zakladzie tym, w Salinen, zaniechano wydobycia soli, co przyczynilo sie do zaniku tego surowca.

Jednak w 2003 roku, przy wspólnej pracy miasta i kopalni soli, powstal projekt odbudowy i renowacji niektórych budynków Anana Salinen. Prace rozpoczely sie w 2004 roku renowacja spichlerza soli, który mial sluzyc jako centrum odwiedzajacych.     

Projekt budowy

Stojace, pojedyncze sciany zewnetrzne spichlerza solnego, zrodzily pomysl wykorzystania budynku, jako centrum dla zwiedzajacych z wystawami, gablotami, i pilotem opowiadajacym o historii najwazniejszego, stuletniego przemyslu tego regionu. Potem powstal nowy pomysl, by budowle ta wykorzystac równiez jako centrum sprzedazy wyprodukowanej soli, wedlug tradycyjnych metod, która zwiedzajacy mogliby tu nabyc.

Na istniejacym starym fundamencie powstaly nowe elementy, czego wynikiem bylo polaczenie starego z nowym.      

Historia powstania

Projekt ten opieral sie na stworzeniu prostej budowli Centrum dla Zwiedzajacych. Zewnetrzy zaokraglony ksztalt tej budowli spelnia wszystkie warunki niezbedne dla praktycznych miejsc wystaw i zgromadzen, posiada interesujace wnetrze o przyjmnym oswietleniu i atmosferze. Geometryczny ksztalt budowli, stworzony jest przez dach, ktory polaczony jest po obu stronach z wymurowanymi scianami, biegnacymi wzdluz budynku oraz z podloga. Po wschodniej stronie budynku znajduje sie skosne otwarcie, bedace jednoczesnie wejsciem. Pozostale dwa wejscia znajduja sie po bokach budynku.  

Pomysl na projekt, material i strukture, zrodzil sie w umysle architekta, z wlasnego doswiadczenia zdobytego przy budowie kajaka. Dlatego jego budowla przypomina odwrócony kadlub statku. Dla utrzymania zaokraglonego ksztaltu budowli, jako material, twórca wykorzystal drewno.  

Luki

Ogólnie jest siedemnascie pionowych luków wykonanych z drewna warstwowego tj. listewek modrzewia o grubosci 12 mm. Proste i wykrzywione elementy luków zostaly polaczone warstwowo w fabryce i kazdorazowo w dwóch czesciach prefabrykowane. Na budowie elementy luków zostaly ostatecznie zamontowane. Polaczono je klejem z zywicy epoksydowej i dodatkowo zabezpieczono sworzniami gwintowanymi wykonanymi z nierdzewnej stali. Ze wzgledu na slone otoczenie, i wynikajace z tego ryzyko wystapienia korozji, stopy belek zostaly wykonane z nierdzewnej stali.                      

Pokrycie dachu

Luki polaczone sa wzajemnie w dwóch warstwach, cienkim pasmem desek American Ash. Pierwsza warstwa jest bezposrednio zamocowana na zewnetrznym promieniu luków, a druga na wewnetrznym. Na zewnetrznej stronie górnej warstwy zostal nalozony lakier wodoodporny. Dolna strona drugiej warstwy wykonana z American Ash, widoczna jest od wewnatrz budynku. 

American Ash uzyto z estetycznych i mechanicznych powodów. Z jednej strony drewno to oddaje, ze swoim typowym rysunkiem, wspanialy, wizualny efekt na widza i pozwala wierzyc, ze znajduje sie we wnetrzu kadluba statku. Z drugiej strony, z tego rodzaju drewna mozna maszynowo wytwarzac waskie paski, które przez lekkie wygiecie, przyjmuja ksztalt powierzchni dachu tej budowli. 

Listewki American Ash, uzyte do wewnetrznej i zewnerznej obudowy sa o wymiarach 8 mm grubosci i 35 mm szerokosci. Listewki polaczone sa ze soba zlaczem ciesielskim w kierunku podluznym w ksztalcie luku. Krawedzie wzdluzne listewek po jednej stonie sa zaokraglone lukiem wypuklym, po przeciwnej stronie lukiem wkleslym. Profilowane krawedzie listewek po dopasowaniu, zostaly sklejone, a widoczne miejsca oszlifowane.  

Zewenetrzna powierzchnia

Pokrycie dachu, widoczne z zewnatrz, jest wykonane z trzech warstw drewna. Ze wzgledu na naturalna wytrzymalosc i odpornosc na czynniki atmosferyczne, do pokrycia wykorzystano drewno Ipé.  

Warstwa z Ipé sklada sie z prostokatnych listewek o grubosci 8mm i szerokosci 25 mm. Listewki te sa zespolone ze soba spoinami szerokosci 8 mm, co umozliwia odplyw wody deszczowej na nizej polozona zewnetrzna warstwe Ash, zabezpieczonej lakierem wodoodpornym. Do tego zabezpieczenia zostala wykorzystana elastyczna, odporna na wode, jednokomponentowa masa uszczelniajaca. W celu dostosowania listewek do ksztaltu elipsy, odleglosc miedzy nimi zmienia sie i wynosi od 8 do 12 mm, w zaleznosci od kata nachylenia przebiegajacych skosnie linii luku, które równomiernie ukladaja sie wzdluz ksztaltu dachu.

Dach

Dach tej budowli posiada pozioma czesc skladajaca sie z drewna warstwowego desek modrzewia w formie ramy i okladziny z wodoodpornej sklejki. Po zewnetrznej stronie, na powierzchni sklejki, widoczne jest zabezpieczenie wodoodpornym lakierem.

Woda deszczowa z powierzchni dachu plaskiego oraz dachu w ksztalcie elipsy, splywa przez dwie rynny wykonane ze stali nierdzewnej, dopasowanej do ksztaltu sciany i dachu. Profil tych rynien sklada sie z trzech blach. Pierwsza blacha jest plaska, druga ma ksztalt walca, trzecia jest w ksztalcie luku. Wszystkie trzy blachy sa ze soba zespawane.

Instalacje

Pomiedzy dwoma warstwami American Ash polozona jest gruba warstwa izolacji „Rockwool“. Mury scian zewnetrznych sa widoczne w srodku budynku na skrzyzowaniach z lukowym ksztaltem dachu. Budynek ogrzewany jest przez elektryczne ogrzewanie podlogowe.

Architekt Mikel Landa podsumówuje projekt nastepujacymi slowami: „Klopoty zwiazane z obecnoscia w otoczeniu wysokiej zawartosci soli, wysokie wymagania co do bryly budowli i pomysl na eliptyczny ksztalt, doprowadzily do tego, ze zastosowano drewno jako dominujacy material budowlany. Drewno zostalo zastosowane przy budowie konstrukcji luków, obicia scian wewnetrznych i zewnetrznych, prac stolarskich i niektórych prac podlogowych. Uzycie róznorodnych gatunków drewna w zgodzie z ich mechanicznymi, technicznymi i estetycznymi wlasciwosciami, pozwolilo na powstanie wyjatkowej budowli, która dowodzi zdolnosci przystosowania sie drewna, tego oczywiscie dlugotrwalego materialu.