Projekty zgodne z zasadami zrównoważonego wzornictwa

Architekci i designerzy tworzący projekty zgodne z założeniami zrównoważonego wzornictwa i korzystający z odnawialnych surowców nie podążają bezrefleksyjnie za najnowszymi trendami. Ich celem nie jest również wyłącznie zminimalizowanie bezpośredniego wpływu własnych projektów na środowisko naturalne. Przede wszystkim poprzez swoją twórczość propagują oni określoną wizję, która zachęca ludzi do większej dbałości o środowisko naturalne w codziennym życiu. W efekcie projektanci odgrywają niezwykle ważną rolę w procesie kształtowania proekologicznych postaw i społecznej odpowiedzialności za środowisko naturalne.

Wybór materiału jest bardzo istotną kwestią w projektowaniu zgodnym z założeniami zrównoważonego wzornictwa. Wybierając amerykańskie drewno liściaste, projektanci mają pewność, że przyczyniają się do zmniejszenia negatywnego wpływu na środowisko naturalne na wszystkich etapach cyklu życia produktu, od pozyskania surowca przez obróbkę, użytkowanie, ponowne wykorzystanie aż po utylizację.

Zastosowanie amerykańskiego drewna liściastego w projektach zgodnych z założeniami zrównoważonego wzornictwa jest możliwe dzięki następującym właściwościom tego surowca:

• Amerykańskie drewno liściaste jest materiałem o niewielkim wpływie na środowisko

  Amerykańskie drewno liściaste jest materiałem charakteryzującym się niskim oddziaływaniem na środowisko naturalne na wszystkich etapach cyklu życia, począwszy od etapu pozyskania surowca. Amerykańskie lasy liściaste nie są intensywnie eksploatowane, co wynika w głównej mierze z faktu, że większość obszarów leśnych znajduje się w posiadaniu osób prywatnych, rodzin i małych firm, a nie wielkich korporacji drzewnych. Poszczególne gospodarstwa leśne są zazwyczaj stosunkowo niewielkie i nie przekraczają 10 hektarów, co automatycznie ogranicza skalę wycinki. Główną motywacją posiadaczy gruntów leśnych najczęściej nie są względy ekonomiczne czy produkcja tarcicy, lecz satysfakcja płynąca z kontaktu z przyrodą. Ponieważ ani produkcja drewna, ani stopa zwrotu dla udziałowców nie są dla właścicieli lasów priorytetem, stosują oni zazwyczaj mniej inwazyjną gospodarkę leśną, opartą na dłuższym okresie rotacji nasadzeń. Najcześciej zamiast całkowitego cięcia drzewostanu prowadzi się wycinkę selektywną polegającą na wyrębie kilku drzew z każdego hektara. Po wycince właściciele lasów zazwyczaj polegają na ich naturalnej regeneracji, która na żyznej amerykańskiej ziemi następuje bardzo szybko. Praktycznie nie ma też konieczności używania nawozów chemicznych. Nie prowadzi się nasadzeń obcych, egzotycznych gatunków ani odmian genetycznie modyfikowanych.

• Amerykańskie lasy liściaste są nie tylko odnawialnym, ale również coraz bogatszym źródłem surowca

  Wyniki regularnych inwentaryzacji lasów przeprowadzanych co 10 lat z inicjatywy amerykańskiego rządu wyraźnie dowodzą, że amerykańskie lasy liściaste są nie tylko odnawialnym, ale również coraz bogatszym źródłem surowca. Najnowsze dane opublikowane przez amerykański Departament Rolnictwa (USDA) pochodzą z 2009 roku i zostały zgromadzone w związku z pracami przygotowawczymi do mającej odbyć się w roku 2010 inwentaryzacji zasobów leśnych. Wynika z nich, że w latach 1953-2007 nastąpiło co najmniej podwojenie zasobów amerykańskich lasów liściastych– z 5 do 11,4 mld m³. Na przestrzeni ostatnich 50 lat objętość drzewostanów nieprzerwanie rosła, nawet w czasach, gdy wycinki lasów były częstsze. Badania dowodzą również, że lasy częściej osiągają dojrzałość i coraz więcej drzew dorasta przed wycinką do pełnych rozmiarów. Od 1953 roku zasoby drzew liściastych o średnicy pnia równej 48 cm lub większej uległy potrojeniu z 731 mln do 2,3 mld m³.

• Amerykańskie lasy liściaste magazynują dwutlenek węgla

  Podczas gdy przedstawiciele innych gałęzi przemysłu, w tym między innymi producenci stali, betonu czy tworzyw sztucznych, często podkreślają podejmowane przez siebie działania na rzecz zmniejszenia negatywnego wpływu na środowisko naturalne, amerykańskie drewno liściaste jest jednym z niewielu surowców mających na środowisko wpływ pozytywny. Długofalowa strategia zarządzania lasami amerykańskimi ukierunkowana na zrównoważoną produkcję tarcicy przyczynia się do wzrostu roli obszarów leśnych w procesie magazynowania dwutlenku węgla z atmosfery. W ciągu ostatnich 50 latamerykańskie lasy liściaste pochłaniały około 165 ton dwutlenku węgla rocznie (nie wliczając surowca wyciętego). W 2006 r. ilość ta odpowiadała rocznej emisji z około 14% amerykańskich gospodarstw domowych lub 9% rocznej emisji pochodzącej ze środków transportu w całych Stanach Zjednoczonych. Przytoczone dane dotyczące bezpośredniej roli amerykańskich lasów liściastych w procesie sekwestracji węgla pomijają węgiel długotrwale zmagazynowany w produktach z amerykańskiego drewna liściastego. Użytkowane przez kilka pokoleń meble, podłogi, wysokiej jakości szafy czy elementy dekoracyjne wykonane z amerykańskiego drewna liściastego oferują dodatkowe możliwości magazynowania, s dwutlenku węgla przez wiele dziesięcioleci.

• Amerykańskie drewno liściaste pozwala oszczędzać energię

  Proces produkcji materiałów budowlanych z drewna pochłania znacznie mniej energii niż produkcja większości innych materiałów. Ponadto znaczna część energii zużywanej w produkcji wyrobów z amerykańskiego drewna liściastego to bioenergia. Badania przeprowadzone w 2007 roku w 20 tartakach przetwarzających drewno liściaste w północno-wschodniej części USA wykazały, że 75% energii potrzebnej do produkcji tarcicy suszonej w piecu suszarniczym pochodziło z biomasy (tj. kory drzewnej, trocin oraz odpadów drewna). Oznacza to, że poziom emisji CO2 przy produkcji tarcicy z amerykańskiego drewna liściastego jest niższy niż przy produkcji wielu materiałów pochodzących z recyklingu. Więcej informacji na ten temat można znaleźć w dokumencie pt.: “A preliminary assessment of the carbon footprint of American hardwood kiln dried lumber supplied to distributors in the European Union” dostępnym w angielskiej wersji językowej, który zawiera wstępną analizę śladu węglowego amerykańskiego drewna liściastego wynikającego z jego transportu do krajów Unii Europejskiej.

• Transport amerykańskiego drewna liściastego wiąże się z niskim poziomem emisji CO2

  Ocena śladu węglowego amerykańskiego drewna liściastego od etapu wycinki po odbiór przez europejskich dystrybutorów, wskazuje, że objętość węgla zmagazynowanego w okresie wzrostu drzew przewyższa całkowitą emisję CO2 podczas zrębu, obróbki oraz transportu drewna. W rzeczywistości transport – zwłaszcza drogą morską – jest czynnikiem o stosunkowo niskim udziale w całkowitym śladzie węglowym. Transport amerykańskiego drewna liściastego na statkach przez Ocean Atlantycki na dystansie ponad 6000 km pochłania niewiele więcej energii niż transport drogą lądową na odcinku 500 km. Nawet w przypadku opłynięcia całej kuli ziemskiej (40 000 km) emisja CO2 zostałaby całkowicie zrównoważona przez ilość węgla zmagazynowanego w wykonanych z drewna produktach. Więcej informacji na ten temat można znaleźć w dokumencie: “A preliminary assessment of the carbon footprint of American hardwood kiln dried lumber supplied to distributors in the European Union” dostępnym w angielskiej wersji językowej, który zawiera wstępną analizę śladu węglowego amerykańskiego drewna liściastego wynikającego z jego transportu do krajów Unii Europejskiej.

• Amerykańskie drewno liściaste jest nietoksyczne i korzystnie wpływa na zdrowie człowieka

  Wykorzystanie amerykańskiego drewna liściastego, które jest surowcem w pełni naturalnym nie wymagającym obróbki z użyciem klejów ani innych substancji chemicznych, praktycznie nie stwarza zagrożeń dla zdrowia użytkownika. W razie konieczności dla podniesienia walorów estetycznych i właściwości użytkowych drewna stosuje się środki o minimalnej zawartości lotnych związków organicznych. Amerykańskie drewno liściaste można konserwować za pomocą nietoksycznych substancji czyszczących. Jest to materiał niewchłaniający kurzu, brudu ani innych alergenów. Regularne odkurzanie oraz przecieranie powierzchni drewnianych pozwala chronić otoczenie przed alergenami. Z powyższych powodów drewno uznaje się za materiał szczególnie odpowiedni dla osób wrażliwych na chemikalia, alergików i astmatyków.

• Amerykańskie drewno liściaste można łatwo poddać recyklingowi i ulegaja biodegradacji

  Głównym założeniem projektowania zgodnego z zasadami zrównoważonego wzornictwa jest możliwość ponownego wykorzystania produktów, technologii oraz systemów. Ważnym trendem jest biomimetyka polegająca na tworzeniu systemów przemysłowych na wzór rozwiązań istniejących w przyrodzie oraz dążenie do nieprzerwanego użytkowania materiałów w ciągłych cyklach zamkniętych. Najprostszą metodą naśladowania form biologicznych jest stosowanie naturalnych, organicznych i odnawialnych materiałów, takich jak amerykańskie drewno liściaste. Z uwagi na brak domieszek materiałowych i zanieczyszczeń chemicznych materiały drewniane pochodzące z budynków przeznaczonych do rozbiórki można ponownie wykorzystać lub przeznaczyć do recyklingu. Elementy z amerykańskiego drewna liściastego, które muszą zostać zutylizowane, są biodegradowalne i nietoksyczne. Można je również bezpiecznie spalić, dzięki czemu stanowią neutralne pod kątem emisji dwutlenku węgla źródło energii.

• Amerykańskie drewno liściaste generuje niewiele odpadów

  Przemysł drzewny w USA może się poszczycić dużymi osiągnięciami w obszarze minimalizacji ilości odpadów. W ciągu ostatnich 50 lat w całym kraju odnotowano 39-procentowy wzrost ilości gotowych produktów drzewnych i papierniczych wytwarzanych z metra sześciennego surowca drzewnego. Ogromna większość powstałych produktów „odpadowych” –głownie drobnych ścinek i trocin – stanowi neutralne pod kątem emisji dwutlenku węgla źródło energii. Badania przeprowadzone w 2007 roku w 20 tartakach przetwarzających drewno liściaste w północno-wschodniej części USA wykazały, że 75% energii potrzebnej do produkcji tarcicy suszonej w piecu suszarniczym pochodziło ze spalania biomasy. Ponadto stosowanie uznawanych na całym świecie zasad klasyfikacji drewna liściastego opartych na ustanowionych ponad 100 lat temu normach Krajowego Stowarzyszenia Producentów Tarcicy Liściastej (NHLA), w znaczący sposób przyczyniło się do redukcji ilości odpadów pochodzących z produkcji amerykańskiej tarcicy.

• Amerykańskie drewno liściaste gwarantuje wysoką jakość i trwałość

  Produkty trwałe i funkcjonalne nie wymagają częstych napraw ani wymiany. Wyroby z amerykańskiego drewna liściastego charakteryzują się naturalną wytrzymałością i odpornością na upływ czasu, dzięki czemu mogą być użytkowane dłużej niż ich syntetyczne odpowiedniki. Dla porównania, okres użytkowania podłogi z drewna liściastego może wynosić nawet 50 lat, podczas gdy żywotność wykładzin dywanowych zwykle sięga zaledwie czterech do sześciu lat. Po 15 lub 20 latach użytkowania podłogę drewnianą można poddać kompleksowej renowacji za mniej więcej połowę kosztów wymiany wykładziny lub podłogi wykonanej z innego materiału.

• Produkcja amerykańskiego drewna liściastego jest wykonywana zgodnie z zasadami etyki i równości społecznej

  Długotrwały projekt musi opierać się na surowcach wydobywanych i obrabianych w sposób etyczny, z poszanowaniem praw człowieka i podstawowych potrzeb, jak odpowiednie zarobki, opieka zdrowotna i zasiłki. Sięgając po amerykańskie drewno liściaste można być pewnym, że te kwestie są całościowo rozwiązywane poprzez system regulacji prawnych obowiązujący w stanach Zjednoczonych. Na przykład:

  • Amerykańska Ustawa Federalna o Bezpieczeństwie i Higienie Pracy z 1970 r. (The US Federal Occupational Safety and Health Act of 1970 - OSHA) opisuje bardzo szczegółowo środki bezpieczeństwa oraz sprzęt, który musi być używany podczas działań o charakterze komercyjnym na terenach leśnych. Rocznie około 40 000 kontroli jest przeprowadzanych przez federalnych i stanowych funkcjonariuszy, sprawdzających zgodność z ustawą oraz, w razie wykroczeń, nakładających kary.
  • Ustawa o Zasadach Zatrudniania Pracowników (The Fair Labor Standards Act - FLSA) ustala minimalne wynagrodzenie, wynagrodzenie za nadgodziny, prowadzenie rejestrów oraz zasady pracy młodocianych. Departament Pracy ma prawo nałożyć sankcję na pracodawców łamanych zasady, łącznie ze zmuszeniem do wypłaty zaległych wynagrodzeń czy postępowaniem sądowym.
  • Ustawa o Urlopach Rodzinnych i Chorobowych (The Family and Medical Leave Act - FMLA) daje pracownikowi prawo do bezpłatnego urlopu w celu opieki nad nowonarodzonym dzieckiem lub ciężko chorym członkiem rodziny.

• Amerykańskie drewno liściaste jest autentyczne

  Przy użyciu amerykańskiego drewna liściastego nie ma wprowadzania w błąd. Podczas gdy inne materiały mogą jedynie imitować drewno, nie niosą ze sobą tej samej historii długotrwałego życia. Jest to historia naturalnego, organicznego produktu wywodzącego się z lasu pielęgnowanego przez pokolenia rodzin i społeczności rolników w Stanach Zjednoczonych, którzy są strażnikami największego na świecie odnawialnego źródła drewna liściastego. Jest to historia produktu, który umożliwia zmianę stylów życia oraz cyklów przemysłowych na bardziej długotrwałe. I w końcu jest to historia naturalnej przechowalni węgla, która w miarę wzrostu użycia pomaga zapobiec zmianie klimatu, która może być katastrofalna w skutkach.