Marine Institute, Ierland

Soort: American white oak, Amercican maple, American ash, American red elm and American beech
Architect: Office of Public Works, Dublin
Fotografie: Richard Davies

Het is een wonder dat men in het nieuwe hoofdkantoor van het Marine Institute van Ierland nog aan werken toekomt. Het is te vinden in een landtong in Galway Bay nabij het dorp Oranore en het gebouw ziet uit op de koele wateren van de Atlantische oceaan, waar het zeegezicht wordt onderbroken door eilanden en aan de linker- en rechterkant van de baai lopen de bergen tot aan het water. “Het is een ideale plek,” Aldus Ciaran O’Connor, assistent architect van het Office of Public Works, die het designteam heeft geleid. Binnen is er echter net zoveel te zien. Waar je ook kijkt hebben O’Connor en zijn team de klinische omgeving van een onderzoeksfaciliteit voorzien van de warmte en textuur van hout. Eén van de eerste redenen voor het gebruik van hout die O’Connor noemt is de ecologische reden, maar hij zegt: “de voornaamst reden is het gebruiksgemak en de flexibile vormgeving en omdat het kan worden gebruikt voor zoveel effecten.” En er is zeker een mooi effect mee bereikt: van de vloeren tot de deuren en de ramen, tot de panelen, het meubilair en de plafonds, hardhout is altijd onderdeel van het binnenuitzicht. In totaal werden meer dan 50 containers duurzaam tropisch en gematigd hardhout gebruikt voor dit project. Het gebouw, dat uit beton en staal bestaat, heeft de vorm van een halve maan dat de kromming van de baai volgt, waarachter de rechtlijnige laboratoria liggen van waaruit de wetenschappers ook van het uitzicht kunnen genieten. “Het is een combinatie van een rationele gebouwsoort en een meer romantische indeling voor de gebieden die minder functioneel ingedeeld of beperkt zijn,” Aldus O’Connor. Terwijl de eisen voor de laboratoria vrij streng waren, begint het plezier voor de houtkeuze van O’Connor aan de andere kant van de laboratoriumdeur. Hier bieden ontspanningsruimten, waarin muren van Amerikaans es op akoestisch vilt, massieve vloeren van eik van Junckers en zachte meubilering, een complete andere toon dan de klinische, monotone omgeving van het lab. De eilen vloer en de muren van es lopen door in andere delen van het gebouw en waar het akoestische aspect belangrijk is, worden essen lijsten – behandeld met DRICON om brandklasse 0 te bereiken – gebruikt en is akoestisch vilt op het plafond aangebracht. “De es heeft een afgeronde afwerking: het is net als een platte ronding die akoestisch gezien goed werkt omdat het geluid op verschillende manieren weerkaatst. Het geluid wordt niet direct teruggekaatst dus je krijgt geen echo te horen,”aldus O Connor. En het ronde profiel heeft nog een onverwacht voordeel. “We ontdekten dat toen we door de draad zaagden er een prachtig patroon ontstond. Dit zag er totaal anders uit dan als het recht wordt doorgesneden.” De deuren in het gebouw zijn gebruikt om de grote variatie aan kleuren en texturen van de verschillende houtsoorten te tonen. Er zit ook een bepaalde hiërarchie in de deuren en hun ontwerp. De deuren in de laboratoria en de andere personeelsruimten bevatten een veel simpeler patroon van beuk en Amerikaanse kersfineer, terwijl de deuren naar andere ruimten, zoals de vergaderruimten, een bonte schakering bevatten van wel 14 soorten. Deze deuren bevatten fineer van es, koto, Amerikaanse esdoorn, witte beuk, bird’s eye esdoor, wengé, Amerikaanse rode iep, kers, gestoomde beukkroon, Ierse eik, sapele, teakkroon, Amerikaanse zwarte walnootkroon en rozenhout. O’Connor vat het samen: “Mensen reageren goed op hout, het verwarmt een gebouw en ook al moet licht eerst op andere oppervlakken reflecteren, verzacht hout het licht.” De lichtgang was een belangrijke overweging in het ontwerp. “Je krijgt maar ongeveer 30% lichtreflectie uit hout, in vergelijking met ongeveer 80% reflectie van een witgeschilderde, gepleisterde muur,” aldus O’Connor. Met de muur van es, de vloer van eik, de Amerikaanse zwarte walnoot, Amerkaanse witte eik en het timmerwerk van esdoorn, bestond de antisauna tactiek van het team erin om in elke ruimte het licht vanuit tenminste twee richtingen te laten komen, waarbij het grootste deel door de ramen met omlijsting uit iroko komt, en sommige de gehele breedte van de muur beslaan. Dit duurzame hout is onbehandeld en verweert natuurlijk in de zeelucht van de Atlantische oceaan. Nu het gebouw voltooid is en in gebruik, is O’Connor tevreden met het resultaat, en zelfs een beetje jaloers op de inwoners ervan. “Het is een prachtige plek. Ik denk dat we de plek recht hebben gedaan. Ik vond het geweldig om hier te werken.”

By Keren Fallwell, TTJ Journalist and Michael Buckley, World Hardwoods
First published in Timber Building